Słownik pojęć kynologicznych i myśliwskich
2. anons – zawiadomienie myśliwego przez psa o odnalezieniu dochodzonej zwierzyny
3. anonser – pies myśliwski ułożony do anonsowania
4. antropomorfizm - przypisywanie przyrodzie żywej i martwej ludzkich cech i motywów postępowania
5. apel – karność, posłuszeństwo psa myśliwskiego
6. aport – rozkaz dla psa myśliwskiego oznaczający „przynieś”
7. aportowanie – praca psa polegająca na znajdowaniu i przynoszeniu przedmiotów i strzelonej zwierzyny, pr5zede wszystkim ptactwa
8. aporter – pies myśliwski ułożony do aportowania zwierzyny
9. atak – szybki ruch psa myśliwskiego w kierunku zwierzyny lub odwrotnie zwierzyny w kierunku psa lub myśliwego
10. asystent – kandydat na sędziego kynologicznego, który wykazał się już wiedzą teoretyczną (zdał egzamin asystencki) i ćwiczy sędziowanie, praktykując u sędziów na wystawach krajowych
11. atawizm - pojawienie się cech odległych przodków u potomstwa rodziców, u których cechy te nie były obserwowane
2. bałamut – pies gończy gubiący trop, biegający po starym tropie lub głoszący ptaka, przez co wprowadza w błąd resztę psów
3. bałykowanie – czołganie się pełzanie na brzuchu psa myśliwskiego
4. barwa – dawna nazwa farby zwierzyny
5. bastardy - zwierzęta uzyskane w wyniku krzyżowania międzygatunkowego (np. pies -wilk); samce bastardy są bezpłodne, ale samice bywają płodne, dzięki czemu można je krzyżować z samcami jednego z wyjściowych gatunków, co prowadzi do utworzenia nowej rasy
6. bastardyzacja - krzyżowanie międzygatunkowe
7. bażantarnia – zamknięty teren przeznaczony do sztucznej hodowli bażantów
8. bażantowate – rodzina ptaków z rzędu kuraków. W Polsce żyją dziko 3 gatunki łowne: bażant, kuropatwa, przepiórka
9. behawior - zachowanie się zwierząt
10. behawioryzm - kierunek w psychologii zajmujący się badaniem zachowań, zespołów reakcji na różnorodne bodźce otoczenia
11. białe pole, biała stopa – teren pokryty śniegiem
12. biegi – kończyny przednie i tylne dzika
13. bieg myśliwski – współczesna hippiczna sportowa rozgrywka rozgrywana przeważnie w dniu św. Huberta, wywodząca się z polowań konnych na lisy
14. BIS (Best In Show) - najpiękniejszy pies wystawy, jest to tylko jeden pies (nie ma znaczenia czy to pies czy suka)
15. bobrowanie – brodzenie i szperanie psa myśliwskiego w wodzie, błocie, po chaszczach i zaroślach
16. BOS (Best of Opposite Sex)- Zwycięzca Wystawy, który nie jest Zwycięzcą Rasy; najlepszy pies danej rasy innej płci niż zwycięzca rasy, tzn. pies, jeśli BOB wygrała suka, albo najlepsza suka danej rasy, jeśli BOB wygrał pies
17. breeding - krzyżowanie psów, używane też w znaczeniu: hodowla
18. buszowanie – przetrząsanie przez psa myśliwskiego zarośli, łąk, w poszukiwaniu zwierzyny
19. bydlarz – pies gończy, który atakuje zwierzęta gospodarskie
2. CACIB (Certificat d'Aptitude au Championnat International de Beaute de la F.C.I.) - wniosek o certyfikat na międzynarodowego czempiona piękności może uzyskać jeden pies i jedna suka w danej rasie z oceną doskonałą i pierwszą lokatą w drodze porównania psów/suk z klas pośredniej, otwartej , użytkowej i czempionów
3. CACIT – wniosek (certyfikat) na Międzynarodowego Championa Pracy
4. Ch - czempion
5. Cęgi – potoczne określenie zgryzu cęgowego lub kleszczowego tj. takiego, w którym siekacze górnej szczęki stykają się wierzchołkami z czubkami siekaczy w żuchwie
6. chody – sposób (tempo) poruszania się psa myśliwskiego w terenie lub też sposób poruszania się psa na wystawie; częste w opisach „przestrzenne chody oznaczają długi krok
7. chrzest myśliwski – ceremonia pomazania myśliwego farbą z pierwszej strzelonej przez niego sztuki danego gatunku
8. ciąg – lot ptactwa wodnego na żerowisko i z powrotem. Także trasa lotu ptaków pomiędzy terenami lęgowymi a zimowymi. Ciągi – loty tokowe słonki.
9.
ciąża
- okres od zapłodnienia komórki jajowej do porodu; u suk ciąża trwa 63dni
(60-66)
10. ciec – o kuropatwach i bażantach; umykać po cichu, bezszelestnie
11. cieczka, ciekanie się – okres rui u ssaków z rodziny psów i łasicowatych
12. cięty pies – cecha psa myśliwskiego; zajadły w stosunku do drapieżników
13. CPC – wniosek na Krajowego Championa Pracy
14. Cuch – węch psa myśliwskiego
15. Cukrować – o psach gończych; podczas gonienia wydawać głos przyjemny dla ucha myśliwego
16. CsHPK (lub Clp) - czeska księga rodowodowa
17. Cykl rujowy - okres między pierwszym dniem rui a ostatnim przed następną rują
18. CWC (CAC) - wniosek o certyfikat na krajowego championa piękności, mogą uzyskać psy/suki (z wyjątkiem psów/suk wpisanych do Księgi Wstępnej), które ukończyły 15 miesięcy życia i uzyskały ocenę doskonałą z pierwszą lokatą w klasie otwartej, użytkowej i championów (owczarki niemieckie również w klasach juniorów i młodzieży po ukończeniu 15 miesięcy ), bez względu na liczbę konkurentów
19. CACA – CAC przyznawany w Austrii
20. CACB – CAC przyznawany w Belgii oraz tradycyjna nazwa CAC we Francji
21. CC – Challenge Certificate – wniosek o przyznanie psu tytułu championa Wielkiej Brytanii
22. czatowania – obudowane stanowisko myśliwskie na ziemi w rodzaju ziemianki
23. czaty – sposób polowania na zwierzynę polegający na oczekiwaniu w naturalnej lub wykonanej przez człowieka kryjówce, z której strzela się do kaczek, indyków lub innej zwierzyny
24. czujny – o ptaku lub ssaku; nadzwyczaj ostrożny, stale w pogotowiu
25. cwał – najszybszy galop
26. czarne pole, czarna stopa - teren niepokryty śniegiem
2. DKK - Związek Kynologiczny Dania
3. długość psa - odległość od przedniego końca mostka do kości siedzeniowej miednicy
4. dławienie – duszenie drapieżnika lub postrzałka przez psa myśliwskiego
5. dociąganie - posuwanie się wyżła w ślad za wyciekającymi kuropatwami lub bażantami
6. doprowadzić – o psie myśliwskim, doprowadzić myśliwego do zwierzyny lub do postrzałka
7. dojrzałość fizyczna - wiek, w którym u psa ustaje wzrost i rozwój szkieletu
8. dojrzałość płciowa - wiek, w którym u psa zaczynają być wytwarzane plemniki, a u suki komórki jajowe
9. dojrzałość rozpłodowa - wiek psa/suki w którym hodowca może użyć ich do rozrodu, bez obawy, że spowoduje to ujemne skutki w ich wzroście i rozwoju
10. domestykacja - udomowienie
11. dymorfizm płciowy - zauważalne różnice w budowie fizycznej psa i suki, na podstawie których można je odróżnić (wzrost, masa ciała, etc.)
12. dziedziczność - występowanie biologicznego podobieństwa (budowy i funkcji) między rodzicami a ich potomstwem
2. eksterier (pokrój) - wygląd psa, dokładnie określony we wzorcu rasy
3. ES – Europa Sieger – występujące w rodowodach niemieckich psów oznaczenie tytułu zwycięzcy wystawy europejskiej
4. etologia - nauka o zachowaniu zwierząt; bada reakcje zwierząt w warunkach naturalnych
5. etyka łowiecka – niepisany kodeks myśliwego, obejmujący zasady postępowania w stosunku do innych pomocników, zwierzyny, psa myśliwskiego oraz całej otaczającej go przyrody
6. ewolucja - forma rozwoju, proces ciągłych drobnych przemian; sukcesywne przechodzenie na wyższe stadia rozwojowe
2. farba – krew zwierzyny
3. FCI - Fédération Cynologique Internationale - Międzynarodowa Federacja Kynologiczna; Polska należy do FCI
4. fenotyp - zespół cech organizmu, będący kombinacją czynników dziedzicznych i warunków środowiska
5. field triasy – wiosenne próby polowe wyżłów, mające na celu wskazanie wrodzonych uzdolnień i sposobu pracy w polu
6. fizjologia - nauka o funkcjonowaniu organizmu
7. format – stosunek wysokości w kłębie do długości psa, mierzonej do nasady ogona
8. fuj – rozkaz zaniechania wykonywanej przez psa czynności
2. gatunek - grupa zwierząt o podobnych cechach mogących swobodnie się krzyżować i wydawać płodne potomstwo
3. gen - jednostka dziedziczenia związana z przekazywaniem poszczególnych cech organizmu
4. genetyka - nauka zajmująca się badaniem dziedziczności i zmienności organizmów zajmuje się zjawiskiem przekazywania cech z rodziców na potomstwo oraz badaniem przyczyn zmienności organizmów
5. geny letalne (geny śmiercionośne) - geny o zmienionej strukturze budowy w 1wyniku mutacji; powodują śmierć 90 - 100% ich nosicieli; śmierć może nastąpić w czasie życia płodowego lub w kilka godzin/dni po urodzeniu
6. głos – rozkaz dla psa aby szczekał
7. głosić – o psie myśliwskim, oznajmiać za pomocą głosu myśliwemu znalezienie tropu zwierza lub jego osaczenie
8. gonady (gruczoły płciowe) - u psów - jądra, u suk - jajniki
9. gon - o psie myśliwskim; ścigać, pędzić zwierza, podążać za zwierzyną
10. gonienie głosem - ściganie zwierza głośno ujadając
11. gonienie milczkiem - ściganie bezgłośnie przez psy zwierza
12. gonienie na oko - ściganie przez psa zwierza, którego widzi a nie po tropie.
13. gonienie w piętę, gonienie pod trop - gonienie przez psa myśliwskiego zwierza w kierunku przeciwnym niż prowadzą tropy
14. gonienie po tropie – o psie myśliwskim; ścigać zwierzynę po jej śladach, kierując się węchem
15. gracz - doświadczony zwierz (szczególnie zając, lis) zwodzący goniące go psy, nieraz już szczwany
16. grać – o psach, zwłaszcza ogarach; szczekać melodyjnie, głośno i zaciekle podczas gonu
17. grabarz - pies myśliwski zakopujący znalezioną martwą zwierzynę
18. grzbiet karpi – szczególne uwypuklenie kręgosłupa, powodujące wysklepienie grzbietu w odcinku piersiowym
19. gubić trop – o psie myśliwskim; tracić ślad tropionej zwierzyny
2. hermafrodytyzm (obojnactwo) - zjawisko występowania u jednego osobnika funkcjonujących gonad męskich i żeńskich
3. Hod. (breeder) - hodowca
4. hodowla - całość pracy związanej z genetycznym doskonaleniem rasy; w pracy hodowlanej pod uwagę bierze się nie tylko eksterier ale także cechy psychiczne psów
5. hybryd (mieszaniec) - efekt krzyżowania psów różnych ras
2. indeks kostny - stosunek obwodu śródręcza do wysokości w kłębie
3. indeks formatu - stosunek skośnej długości tułowia (mierzonej od stawu barkowego do guza siedzeniowego) do wysokości w kłębie
4. indeks wysokonożności - stosunek długości kończyny do łokcia, do wysokości w kłębie
5. inochód - chód lub bieg polegający na stawianiu obu prawych nóg na przemian z obiema lewymi
6. inseminacja (AI - artificial insemination) - sztuczne unasienianie
7. Int.Ch. - międzynarodowy czempion piękności
8. Int.Ch.T. - międzynarodowy czempion pracy
9. IPO - International Prüfungs Ordnung - międzynarodowy regulamin prób pracy
2. Junior BiS – najpiękniejszy pies z klasy młodzieży wybierany ze wszystkich grup FCI prezentowanych na wystawie
2. kontowanie - kąt pod jakim w swobodnej postawie połączona jest kończyna z korpusem:
3. kontowanie kończyn przednich - kąt, pod jakim kość ramieniowa łączy się z łopatką (uzupełniany przez kąt łokciowy)
4. kontowanie kończyn tylnych - kąt między kością udową, a kośćmi podudzia (kąt kolanowy), na który ma wpływ ustawienie miednicy względem kręgosłupa, a także długość kości (zwłaszcza udowej)
5. kenel - kojec, zagroda dla psa z budą; również miejsce hodowli psów i sama hodowla
6. kluczyć – o zwierzynie, zmieniać kierunek ruchu w celu zmylenia śladów
7. kogut – samiec ptaków z rodziny kuraków
8. kot – samiec m.in. zająca, żbika, rysia
9. koziołek – atrapa do nauki aportowania
10. kłus - chód szybszy od stępu, lecz wolniejszy od galopu
11. kłąb – miejsce, w którym kark psa przechodzi w grzbiet, szczyt łopatek, zazwyczaj najwyższe miejsce grzbietu psa
12. kocia stopa (stopa okrągła) – stopa zwarta, w której niezbyt długie palce psa ściśle do siebie przylegają
13. kotlina - płytkie zagłębienie w ziemi, stanowiące w okresie bezśnieżnym legowisko zająca
14. kondycja - stan fizjologiczny psa w danej chwili; może być dobra, średnia, zła; mówi się o kondycji roboczej, hodowlanej i wystawowej
15. konstytucja - zespół cech właściwych organizmowi; u psów może być delikatna, ordynarna lub limfatyczna
16. koprofagia - zjadanie kału
17. klasa wystawowa - wystawiane psy dzielone są na grupy - w obrębie danej rasy, kryterium jest wiek i dotychczasowe osiągnięcia, psy i suki oceniane są w osobnych klasach
18. klasy dla wszystkich ras:
a. klasa szczeniąt- 6 do 9 miesięcy
b. klasa młodzieży - 9 do 18 miesięcy
c. klasa pośrednia - 15 do 24 miesięcy
d. klasa otwarta - powyżej 15 miesiąca życia
e. klasa użytkowa - powyżej 15 miesiąca życia, posiadające dyplom IPO lub dyplom z konkursu psów myśliwskich
f. klasa championów- powyżej 15 miesiąca życia, posiadające tytuł Championa Międzynarodowego lub tytuł Championa Krajowego, przyznany przez polską lub zagraniczną organizację kynologiczną
g. klasa weteranów - powyżej 8 roku życia
19. kłąb - początek linii grzbietu - odcinek bezpośrednio za obręczą barkową
20. kopiowanie - zabieg chirurgiczny polegający na skróceniu ogona lub modelowaniu uszu
21. konkursy psów myśliwskich – imprezy mające na celu sprawdzenie umiejętności psa myśliwskiego
22. koziniec – wada postawy kończyn przednich, polegająca na tym, że śródręcze jest ustawione prawie pionowo, choć przesunięte w stosunku do kości przedramienia, tak, że pies robi wrażenie, jakby chodził na palcach
23. krewni kolateralni (boczni) - rodzeństwo i półrodzeństwo oraz kuzyni i krewni naszego psa.
24. krewni w linii prostej - grupa psów wywodząca się w linii prostej od wspólnego przodka: pradziadek/prababka, dziadek/babka, ojciec/matka, syn/córka, wnuk/wnuczka
25. krycie – akt kopulacji u ssaków
26. kufa (muzzle) - pysk
27. kryptorchid - osobnik męski (pies) nie posiadający jąder w worku mosznowym, które w wyniku zaburzeń rozwojowych zatrzymały się w brzuchu lub pachwinach
28. kynologia -nauka o psach - ich hodowli, chowie i użytkowaniu
2. las – zespół biologiczny (układ ekologiczny), w którym właściwe dla niego; szata roślinna, zwierzęta i czynniki przyrody nieożywionej są wzajemnie uzależnione.
3. legawiec – pies myśliwski wystawiający zwierzynę
4. legowisko – miejsce odpoczynku zwierzyny lub miejsce odpoczynku psa specjalnie przygotowane
5. lekko – rozkaz dla psa myśliwskiego aby delikatnie trzymał aport
6. linia – szereg myśliwych, ustawionych w równych odstępach od siebie podczas polowania zbiorowego z naganką lub z psami
7. linia hodowlana - grupa psów spokrewniona przez wspólnego przodka (psa założyciela)
8. linia genealogiczna - zestawienie wyłącznie męskich potomków kolejnych pokoleń wywodzących się od psa założyciela
9. linienie - wymiana okrywy włosowej
10. locha - samica dzika, począwszy od wydania pierwszego miotu
11. LOF - Księga rodowodowa Francji
12. LOSH - Księga rodowodowa Belgii
Ł
1. łgarz - pies, który goniąc daje głos pomimo braku zwierza lub jego ciepłego tropu
2. łowisko – jednolity przyrodniczo teren, eksploatowany łowiecko; także określona część obwodu łowieckiego, w której organizowane jest polowanie
3. łowny – o zwierzętach zaliczonych przez ustawę do zwierzyny łownej
4. łoże - miejsce, w którym zaległ postrzałek grubej zwierzyny, osłabiony upływem krwi
2. memłacz - pies obracający w kufie i nadmiernie ściskający aportowanego zwierza, uszkadzając tymi poczynaniami jego tuszę
3. milczek - pies myśliwski, który goniąc zwierza na oko lub podążając jego ciepłym tropem nie daje głosu
4. mokre pole - mokradła, bagna
5. monorchid - osobnik męski (pies), który w worku mosznowym posiada tylko jedno jądro a drugie w wyniku zaburzeń rozwojowych zatrzymało się w brzuchu lub pachwinie
6. mener osoba zajmująca się szkoleniem psów
7. MET - węgierska księga rodowodowa
8. miara prętowa - wysokość psa, mierzona od kłębu do podłoża
9. miot - grupa szczeniąt urodzonych z jednej ciąży suki; szczenięta z jednego miotu)
2. Najlepszy junior – teoretycznie najlepszy spośród zwycięzców młodzieży obojga płci jednej rasy
3. narogi – jadalne narządy wewnętrzne zwierzyny grubej; płuca, serce, wątroba, nerki
4. narzynacz - pies zjadający lub naruszający tuszę strzelonej zwierzyny
5. neuter - wykastrowany pies
6. NHSB - Holenderska Księga Rodowodowa
7. Nr ks. wst. - numer księgi wstępnej do rodowodu
8. nieużytki – jałowe tereny o karłowatej roślinności
9. niemyśliwski czyn – zachowanie niezgodne z etyką myśliwską
10. noga – komenda kierowana do psa, by szedł posłusznie obok rozkazującego
11. nora – kryjówka podziemna lisów lub królików
2. odyniec – starszy dzik, samiec
3. odłożenie psa – czyli pozostawienie na miejscu Az do odwołania lub do powrotu przewodnika
4. odwiatr - specyficzna woń wydzielana przez zwierzynę i pozostawiona na śladach, umożliwiająca psu zwęszenie obecności zwierzyny oraz jej dochodzenie po śladach
5. odwrócone nożyce – szczególny rodzaj bardzo ścisłego przodozgryzu, w którym przednie powierzchnie siekaczy szczęki stykają się z tylnymi siekaczami żuchwy
6. OEKV - Austriacki Związek Kynologiczny
7. okno - otwór wejściowy nory lisa, borsuka, królika
8. okładanie pola - przeszukiwanie za zwierzyną pola przez psy myśliwskie, które przecinają je po zygzakowatej linii w prawo i w lewo, podążając zawsze przed myśliwym
9. okres polowań – terminy, w których, na podstawie rozporządzenia wolno polować na zwierzęta łowne
10. ostry – inaczej cięty
11. ostoja – teren, na którym zwierzyna przebywa w dużej liczbie; siedlisko
12. oszczek – ujadanie psa myśliwskiego na widok wytropionej zwierzyny
13. oszczekiwacz - pies oszczekujący znalezioną zwierzynę, przyzywający myśliwego głosem
14. ototomia (cropping) - kopiowanie/przycinanie uszu
15. owulacja (jajeczkowanie) - moment pęknięcia pęcherzyka Graafa na jajniku, w wyniku którego dojrzała w nim komórka jajowa zostaje wrzucona do lejka jajowodu
16. oznajmiacz, anonser - pies, który po znalezieniu zwierzyny wraca do myśliwego i prowadzi go do niej
2. para standardowe określenie dwóch przepiórek, kuropatw, pardw, zajęcy lub psów, dwie słonki, dwa bekasy, dwie sztuki ptactwa wodnego, ptactwa wybrzeży lub królików. Także dwa ogary.
3. paprzysko - miejsce, gdzie się ptaki kąpią w piasku, pyle
4. para - to dwa psy tej samej rasy i jednakowej płci lub dwa psy różnych ras bez względu na płeć
5. pędzenia – sposób polowania, np. na bażanty, polegający na zmuszaniu zwierzyny przez nagankę do skierowania na myśliwych, ustawionych w jednej linii
6. pigmentacja - ubarwienie skóry
7. pies myśliwski – pies określonej rasy, który ze względu na cechy wrodzone nadaje się do układania myśliwskiego, jego zadaniem jest pomagać myśliwemu przez wykonywanie jednej lub wielu czynności
8. plemnik (semen) - męska komórka rozrodcza
9. płochacz - pies nie wystawiający zwierzyny, lecz po zwietrzeniu jej wypłaszający ją
10. podchód - podkradanie się do zwierzyny na odległość strzału
11. podszyt – niska roślinność w lesie, między drzewami wysokopiennymi
12. podprowadzić – o tropicielu lub psie myśliwskim; zaprowadzić myśliwego na spotkanie ze zwierzyną
13. pogonić – o psie myśliwskim popędzić za ruszonym zającem
14. pokot – ogół zwierzyny ubitej na polowaniu
15. pole – teren na którym odbywa się polowanie lub rok pracy psa myśliwskiego np. drugie pole – drugi sezon
16. polowanie – ściganie, strzelanie i łowienie zwierzyny sposobami zgodnymi z prawem
17. polowanie po tropie – polowanie indywidualne na zwierzynę wcześniej wytropioną
18. polowanie w kotły – forma naganiania, w której liczni myśliwi i naganiacze tworzą koło stopniowo zacieśniające się, naganiając zwierzynę do środka. Jest to dawny sposób polowania na zające
19. polowanie z podchodu – metoda polowania, polegająca na tym, że myśliwy skrycie zbliża się do zwierzyny
20. Polski Związek Łowiecki – organizacja łowiecka
21. pomykający zając - biegnący, mknący
22. poprawianie tropu przez psa - powracanie błądzącego psa na właściwy trop zwierzyny bez interwencji przewodnika
23. pokolenie (generacja) - wszyscy potomkowie jednej pary rodzicielskiej
24. pokrewieństwo - podobieństwo genetyczne między krewnymi
25. postawy kończyn patrząc z przodu lub z tyłu:
· rozbieżne - linia pionu odchylona na zewnątrz
· zbieżne - linia pionu odchylona do wewnątrz
· szpotawe - łapy skierowane do wewnątrz
· beczkowate - przedramię i łokieć rozchodzą się na zewnątrz
· krowie - zbyt zbieżne stawy skokowe
· kabłąkowate - łapy skierowane do wewnątrz, a stawy skokowe na zewnątrz (patrząc z boku)
· odstawione - punkt styku z ziemią odchyla się do tyłu od teoretycznej osi kierunkowej pionowej
· podstawione - punkt styku z ziemią odchyla się do przodu od teoretycznej osi kierunkowej pionowej
· strome - staw skokowy słabo kontowany, kończyna prawie prosta
26. półrodzeństwo - grupa psów spokrewnionych przez wspólnego rodzica (ojca lub matkę)
27. pożeracz – narzynacz, pies, który zjada lub narusza (narzyna) strzeloną zwierzynę
28. postrzałek – zwierze ranione strzałem
29. posuw – odległość, na jaką pies w ruchu wysuwa kończyny tylne ku przodowi; wpływająca na długość i sprężystość kroku
30. praca psa – sposób wykonywania zadań przez psa myśliwskiego
31. probant - pies poddany ocenie, lub taki którego rodowód jest w danej chwili analizowany
32. prowadzić psa – kierować praca psa myśliwskiego
33. przebudowany zad – takie ustawienie kości kończyn i miednicy, w którym zad psa jest wyraźnie wyższy niż grzbiet lub nawet kłąb, u większości ras wada
34. przekładanie pola - patrz okładanie pola
35. przelatek – dzik urodzony w poprzednim roku
36. PKR - polska księga rodowodowa
37. P.T. - egzaminy na psa towarzysza
38. ptactwo – zbiorowa nazwa ptaków łownych
39. ptak łowczy, ptak myśliwski – ptak drapieżny, używany do polowań
2. rasa - grupa psów mająca własną historię, pochodzenie i wzorzec
3. Res. CACIB - rezerwowy wniosek na międzynarodowego czempiona piękności
4. remiza - nieduży teren w polu, obsadzony drzewami, krzewami ciernistymi, itp., lub plantacja szczególnie bujnie wyrastających roślin będąca miejscem schronienia dla zwierzyny
5. respektowanie zwierzyny - o psie myśliwskim; zachowywanie się w czasie polowania na jakąś zwierzynę obojętnie wobec innej zwierzyny
6. rezerwowy-CACIT (reserve-CACIT) - rezerwowy wniosek (certyfikat) Międzynarodowego Championa Pracy
7. ringówka – specjalna smycz przeznaczona do prowadzenia psa na ringu wystawowym, zakończona regularna pętlą, zakładana psu na szyję zamiast obroży
8. rodowód (pedigree)- usystematyzowany zapis przodków psa.
9. Rozbić się – o stadku kuropatw lub watasze dzików, rozproszyć się
10. różaniec krzywiczy - (na żebrach z boku klatki piersiowej) deformacja chrząstek żebrowych spowodowana krzywicą.
11. ruja/cieczka - okres aktywności rozrodczej u suk, w czasie którego następuje owulacja i suka może zostać pokryta
12. ruszyć zwierzynę – zmusić ją (np. przez nagankę lub psy) do opuszczenia schronienia, zerwania się ptaków do lotu w celu wystawienia na strzał
2. sfora - dwa psy tej samej rasy lecz odmiennej płci
3. siodło – zapadnięcie, wygięcie ku dołowi grzbietu w odcinku piersiowo lędźwiowym
4. snow nose – rozjaśnienie czubka nosa czarnego lub czekoladowego do barwy jaśniejszej, u wyżłów wada
5. stadko gromada ptactwa łownego, takiego jak przepiórki,
6. stanowisko – miejsce w którym stoi myśliwy, zwłaszcza na polowaniu zbiorowym
7. sterówki – długie pióra w ogonie ptaków
8. stęp - najwolniejszy chód
9. stop – (przełom czołowy) – wyraźnie zaznaczone miejsce połączenia trzewioczaszki z mózgoczaszką psa
10. stójka, wystawianie - zatrzymanie się wyżła w charakterystycznej postawie przed zwietrzoną zwierzyną
11. stójka martwa - stójka, w której pies trwa mimo otrzymanego rozkazu ruszenia zwierzyny
12. stójka pewna - stójka niezawodna w odróżnieniu od pustej
13. stójka pusta - błąd popełniany przez wyżła, który robi stójkę mimo nieobecności zwierzyny w pobliżu
14. stójka słaba - stójka, którą wyżeł samowolnie przerywa i zaczyna spędzać zwierzynę
15. stójka twarda - taka stójka, w której pies trwa nieruchomo do czasu otrzymania rozkazu ruszenia zwierzyny
16. suche pole - lasy i pola o suchym gruncie
17. SPKP CsHPK/S - słowacka księga rodowodowa
18. stop - krawędź czołowa; przejście między grzbietem nosa a czołem
19. stopa – określenie wyglądu powierzchni ziemi podczas polowania
20. szlak – droga, którą zwierzyna ciągnie zazwyczaj w swoich wędrówkach
Ś
1. ściąganie - wolne, miękkie, ostrożne zbliżanie się samowolne do zwietrzonej zwierzyny
2. ślady zwierzyny - znaki na ziemi, drzewach i krzewach pozostawione przez grubego zwierza np.: sierść, farba, połamane gałęzie, odchody
3. Świerzy wiatr – mocny, „gorący” zapach zwierzyny
2. tokowisko – miejsce, gdzie odbywają się zbiorowe toki niektórych ptaków np. głuszców, cietrzewi
3. TOZ - Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami
4. trufla- u psów jest to bezwłosa, najczęściej zawilgocona, końcówka nosa. Odcień i kolor trufli może być całkiem czarny, brązowy, wątrobiany lub jasnoróżowy. Wielkość trufli w stosunku do kufy jest różna u różnych ras.
5. trop - odciski nóg zwierzęcia na ziemi lub śniegu
6. trop biały – odcisk kończyn zwierząt na śniegu
7. trop czarny – trop zwierzyny na ziemi nie pokrytej śniegiem
8. trop ciepły, świeży - trop, który zwierz niedawno zostawił
9. trop sfarbowany, krwawy - trop postrzelonego zwierza ze śladami krwi
10. trop sztuczny - trop stosowany na konkursach psów myśliwskich w celu sprawdzenia pracy psa na tropie postrzałka.
11. trop zimny - trop zwietrzały, dawny
12. tropić – podążać po śladach zwierzyny
13. trucht - chód szybszy od stępa a wolniejszy od kłusu
14. TT - temperament test (ATTS)
15. turzyca – sierść zająca, królika
16. tyło zgryz – rodzaj zgryzu, w którym wysunięte do przodu siekacze górnej szczęki nie stykają się z siekaczami żuchwy, co jest związane z niedorozwojem kości żuchwy. Zawsze uznawany za wadę
17. trzymać trop, trzymać się tropu - nie gubić tropu, wytrwale podążać tropem
2. użytek – potoczne określenie zwierzęcia występującego na wystawie w klasie użytkowej lub mającego uprawnienia do występowania w niej
2. VDHChamp. – krajowy champion Niemiec
3. Vitez – tytuł odpowiadający polskiemu zwycięzcy
4. Vitez tridy – zwycięzca klasy
2. wabiarz – myśliwy wabiący zwierzynę
3. wabienie psem – metoda niegdyś stosowana w Europie, obecnie tylko w nowej Szkocji. Zadaniem psa było bieganie po nabrzeżu, co wzbudzało zaciekawienie ptaków.
4. wataha – stado wilków lub dzików
5. wiatr – zapach pozostawiony przez zwierzynę
6. wiatr dolny – właściwość niektórych psów, dająca możliwość szukania zwierzyny po jej tropie z nosem przy ziemi
7. wiatr górny – właściwość wyżła, węszenie z wysoko podniesioną głową
8. wilczy pazur- pojedyncze lub podwójne dodatkowe palce na tylnych lub tylnych i przednich kończynach psa z pazurami
9. Wł. (owner) - właściciel
10. włóczka - wleczenie ubitego królika, zająca, bażanta, kuropatwy, sarny w celu stworzenia sztucznego tropu dla sprawdzenia pracy psa na tropie postrzałka
11. wnęter - pies, którego jądra nie zeszły do worka mosznowego i pozostają w jamie brzusznej - taki pies jest bezpłodny; wnęter jednostronny jest płodny, ale nie powinno się go używać do hodowli, gdyż wnętrostwo jest wadą dziedziczną
12. wykrok - odległość, na jaką pies wyrzuca do przodu przednie kończyny, określająca długość, a wiec efektywność chodu psa
13. wypychanie, wyparowywanie zwierzyny – ruszanie przez psa zwierzyny z miotu, legowiska
14. wystawa psów- zorganizowany pokaz psów i suk; zwierzęta pokazywane są w odpowiednich grupach i klasach, osobno psy i suki; celem wystaw jest przedstawienie dorobku hodowców, porównanie najlepszych zwierząt, pełni też funkcje dydaktyczne
15. wystawić – o wyże, wyszukawszy zwierzynę, głównie ptactwo, wskazać zachowaniem myśliwemu, że znajduje się ona w pobliżu
16. WS – w rodowodach niemieckich oznaczenie Weltsiegera czyli zwycięzcy świata FCI
17. Wykrok - odległość na jaką pies w ruchu wyrzuca przednie kończyny, często w opisach występuje określenie „ długi wykrok”, oznaczający długi krok
2. ZB - niemiecka księga rodowodowa
3. zestrzał - miejsce, gdzie znajdował się zwierz w chwili rażenia go pociskiem
4. zgryz - wzajemne ustawienie zębów siecznych szczęki i żuchwy oceniane przy zamkniętym pysku:
5. zgryz cęgowy - krawędź górnych zębów styka się ostrzem z ostrzem zębów dolnych
6. zgryz nożycowy - przednia powierzchnia siekaczy żuchwy styka się z tylną powierzchnią siekaczy szczęki
7. zgryz krzyżowy - linie siekaczy szczęki i żuchwy krzyżują się pod pewnym kątem
8. zgryz nieregularny - poszczególne zęby sieczne żuchwy i szczęki nie są położone w jednej linii
9. zgryz przodozgryz - żuchwa jest wysunięta do przodu względem szczęki co powoduje wysunięcie siekaczy szczęki przed siekacze żuchwy
10. zgryz tyłozgryz - żuchwa przesunięta jest do tyłu względem szczęki, a tym samym siekacze żuchwy są przesunięte do tyłu względem siekaczy szczęki
11. zgryz przesunięty - żuchwa jest przesunięta w bok względem szczęki
12. ZKwP - Związek Kynologiczny w Polsce
13. zlotkowanie (zbarczenie) – postrzał ptaka w skrzydło, raniący, ale nie zabijający
14. zloty – gromadzenie się ptaków w jednym miejscu o świcie lub wieczorem (na żerowiskach lub na odpoczynek)
15. złaja - to trzy lub więcej psów tej samej lub różnych ras, bez względu na płeć
16. złom kierunkowy - gałązka, najczęściej świerka lub sosny, wskazująca okorowanym jasnym końcem kierunek uchodzenia zwierza.
17. zootechnika - nauka o chowie i hodowli zwierząt
18. Zwycięzca Grupy - o tytuł konkurują zwycięzcy poszczególnych grup
19. Zwycięzca Klubu – zwycięzca wystawy na wystawie klubowej
20. Zwycięzca Juniorów - tytuł może otrzymać pies/suka rasy owczarek niemiecki w wieku 18 - 24 miesięcy, który uzyska w kasie juniorów ocenę doskonałą z pierwszą lokatą
21. Zwycięzca Młodzieży - tytuł może otrzymać pies/suka w wieku 9 - 18 miesięcy, która uzyska w klasie młodzieży ocenę doskonałą z pierwszą lokatą
22. Zwycięzca Polski – zwycięzca wystawy na wystawie w Poznaniu,
23. Zwycięzca Rasy -(BOB - Best Of Breed) o tytuł ten konkurują psy i suki, które uzyskały tytuł Zwycięzcy Wystawy
24. Zwycięzca Wystawy - o tytuł mogą się ubiegać 3 psy/suki z ocenami doskonałymi i pierwszą lokatą z klasy otwartej, użytkowej i championów konkurując z sobą w porównaniu
25. zwierzyna – zwierzęta żyjące na wolności, uznane przez prawo łowieckie za zwierzęta łowne, będące przedmiotem polowania
26. zwierzyna pierzasta – lotna, ptaki łowne
Ż
1. żer – naturalny pokarm zdobywany przez zwierzynę w łowisku
2. żerowisko – miejsce żerowania zwierzyny
3. żyłka myśliwska – zamiłowanie do polowań
Opracowano na podstawie:
· St. Hoppe; Słownik języka łowieckiego
· M. Krzemień; 100 słów o łowiectwie
· A. Janowski; Tajemnice wystaw psów
· P.red. R. Elmana – Myślistwo od A do Z
· K. Biały, Z. Jóźwiak; Podstawy łowiectwa. Słownik podstawowych terminów łowieckich i ekologicznych
· E. Szałapak; Słownik myśliwego